Kennisbank · Woordenlijst
Woordenlijst
Definities van de belangrijkste begrippen rond bruxisme, slaapapneu, kaakgezondheid en oral longevity — kort en duidelijk uitgelegd door onze specialisten.
- Bruxisme
- Onbewust knarsen, klemmen of malen van de tanden — meestal tijdens de slaap (slaapbruxisme), soms overdag. Bruxisme belast de kauwspieren en het gebit en kan leiden tot kaakpijn, spanningshoofdpijn en tandslijtage. Zie onze bruxisme behandeling met botulinetoxine.
- Mandibulair Repositie-ApparaatMRA
- Een op maat gemaakt mondstuk dat de onderkaak tijdens de slaap licht naar voren positioneert, zodat de luchtweg openblijft. De MRA is een comfortabel alternatief voor CPAP bij licht tot matig obstructief slaapapneu en bij sociaal snurken. Zie onze slaapapneu screening & MRA-behandeling.
- Continuous Positive Airway PressureCPAP
- Een apparaat dat via een masker een continue luchtstroom in de luchtweg blaast, waardoor deze tijdens de slaap open blijft. CPAP is de gouden standaard bij matig tot ernstig slaapapneu, maar wordt door veel patiënten als oncomfortabel ervaren. Een MRA is bij licht tot matig OSAS vaak een comfortabeler alternatief.
- Temporomandibulaire DisfunctieTMD
- Verzamelnaam voor klachten aan het kaakgewricht en de omliggende spieren: pijn bij openen of sluiten van de mond, klikken of kraken, beperkte mondopening en uitstralende pijn naar oor of nek. TMD wordt vaak versterkt door bruxisme en stress. Zie ook onze bruxisme behandeling.
- Obstructief Slaapapneu SyndroomOSAS
- Aandoening waarbij de bovenste luchtweg tijdens de slaap herhaaldelijk (gedeeltelijk) wordt afgesloten, met ademstops van tien seconden of langer tot gevolg. OSAS verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en cognitieve achteruitgang. Zie onze slaapapneu screening.
- Apneu-Hypopneu IndexAHI
- Het aantal ademstops (apneus) en verminderde ademhalingen (hypopneus) per uur slaap. De AHI bepaalt de ernst van slaapapneu: 5–15 licht, 15–30 matig, boven de 30 ernstig. Een MRA is effectief bij AHI 5–30 en kan de AHI gemiddeld met 50–70% verlagen.
- Musculus Masseter
- De grootste en krachtigste kauwspier, gelegen aan de zijkant van de kaak. Bij bruxisme is de masseter overactief en vergroot. Een gerichte behandeling met botulinetoxine ontspant deze spier zonder de normale kauwfunctie aan te tasten.
- Botulinetoxine
- Botulinum toxine type A — een zuiveringsstof die in kleine doses de zenuwimpulsen naar een spier tijdelijk blokkeert, waardoor de spier ontspant. Bij bruxisme wordt botulinetoxine in de masseter geïnjecteerd om knarsdruk en kaakpijn te verminderen. Effect: 3–6 maanden.
- Polysomnografie
- Uitgebreid slaaponderzoek in een slaapcentrum waarbij onder meer hersenactiviteit, ademhaling, hartritme en zuurstofverzadiging worden gemeten. Polysomnografie is de gouden standaard voor het vaststellen van slaapapneu. Bij eenvoudige verdenking volstaat vaak een polygrafie (thuistest).
- Occlusale Splint
- Ook bekend als bitesplint of opbeetplaat: een op maat gemaakt kunststof mondstuk dat 's nachts gedragen wordt om het gebit te beschermen tegen bruxisme. Een splint voorkomt slijtage maar pakt de onderliggende oorzaak — de overactieve kaakspier — niet aan.
- Occlusie
- De manier waarop de boven- en ondertanden op elkaar passen tijdens kauwen en sluiten van de mond. Een goede occlusie verdeelt de kauwkrachten gelijkmatig; een verstoorde occlusie (malocclusie) kan bijdragen aan bruxisme, kaakklachten en gebitsslijtage.
- Malocclusie
- Een afwijkende beet waarbij de tanden niet goed op elkaar passen: bijvoorbeeld een overbeet, openbeet, kruisbeet of gedraaide elementen. Malocclusie kan orthodontisch gecorrigeerd worden en helpt soms ook om bruxisme-gerelateerde klachten te verminderen.
- Titratie (MRA)
- Het stapsgewijs instellen van de optimale voorwaartse positie van de onderkaak bij een MRA. Te weinig voorwaarts en de behandeling werkt onvoldoende; te veel en u ervaart onnodig ongemak. Titratie gebeurt tijdens de plaatsing en na enkele weken tijdens controle.
- Snurken
- Het geluid dat ontstaat wanneer de luchtstroom in de bovenste luchtweg zacht weefsel (verhemelte, huig, tongbasis) doet trillen tijdens de slaap. Snurken kan sociaal hinderlijk zijn, maar is ook vaak een vroegsignaal van obstructief slaapapneu. Een MRA vermindert of stopt het snurken in de meeste gevallen.
- Oral Longevity
- Een benadering van mondzorg waarbij mondgezondheid wordt verbonden met algehele gezondheid en gezond ouder worden. Oral longevity richt zich op preventie, vroege signalering en het behandelen van onderliggende oorzaken — zoals bruxisme en slaapapneu — om kwaliteit van leven op lange termijn te behouden. ORAVIVUM is de eerste oral longevity kliniek van Amsterdam.
Vragen over deze begrippen?
Onze specialisten leggen ze graag persoonlijk uit tijdens een kosteloos consult in Amsterdam.
Plan een kosteloos consult